BIP
Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych
AKTUALNOŚCI
Urodziny Patrona
24.07.2017
W dniu 24 lipca urodził się nasz patron, generał Jakub Jasiński.

W 256 rocznicę jego urodzin przedstawiamy profil patrona oraz posiadaną dokumentację zdjęciową z miejsca w którym stoi symboliczna mogiła generała.



Jakub Krzysztof Ignacy Jasiński urodził się 24 lipca 1761 roku w Węglewie koło Pyzdr w Wielkopolsce w rodzinie szlacheckiej herbu Rawicz. Jego matką była Franciszka Kościeska, a ojcem Paweł Jasiński, dzierżawca wójtostwa w Pyzdrach, były porucznik chorągwi wojewo-dzica smoleńskiego Jana Sapiehy.W domu rodzinnym odebrał staranne wykształcenie podstawowe. Po spaleniu rodzin-nej miejscowości przez wojska rosyjskie w 1768 roku Jasińscy przenieśli się do Wielenia nad Notecią, posiadłości rodziny Sapiehów. 8 października 1773 roku, dzięki protekcji Sapiehów i na koszt królewski, został przyjęty do Szkoły Rycerskiej, zwanej Korpusem Kadetów, w której wyszkolono go na inżyniera wojskowego i ukształtowano zeń gorącego patriotę. Podczas nauki w Szkole Rycerskiej zapo-znał się z różnymi systemami fortyfikacji i umocnień polowych budowanych przy wykorzystaniu terenu. Opanował również budownictwo koszar i mostów, zasady miernictwa i karto-grafii. Biorąc udział w ćwiczeniach taktycznych, poznał zasady walki i dowodzenia wojskiem. W 1783 roku w stopniu podbrygadiera 4 brygady, został zaliczony do oficerów Szkoły. Wtedy rozpoczął wykładanie na uczelniach warszawskich jednocześnie pełniąc funkcje podbrygadiera 4 brygady. W 1784 roku został zwolniony ze służby wojskowej i, z rekomendacji gen. Franciszka Woyny, do listopada 1787 roku pracował u Piotra Potockiego w charakterze guwernera jego synów. Przebywał wtedy w województwie białostockim i w Warszawie. W 1788 roku obrady rozpoczął Sejm Czteroletni. W tym czasie Jasiński powrócił do wojska pełniąc służbę w Warszawie, potem w Wilnie. Na początku 1789 roku król Stanisław August Poniatowski powierzył Jasińskiemu, będącemu już w stopniu podpułkownika, organizację Korpusu Inżynierów w Wielkim Księstwie Litewskim i wyznaczył go na komendanta tego Korpusu. Oprócz organizacji Korpusu Jasiński rozwinął system szkolenia Za zasługi dla organizacji Korpusu został awansowany. Właśnie na jego czele Jasiński walczył w wojnie polsko-rosyjskiej 1792 roku broniąc Konstytucji 3 Maja uchwalonej przez Sejm Wielki w 1791 roku. W maju 1791 roku Jasiński został skierowany do prac przy Kanale Królewskim, który łączył Dniepr z Bugiem poprzez Prypeć. W trakcie wybuchu wojny polsko-rosyjskiej po podpisaniu aktu konfederacji targowickiej w dniu 27 kwietnia 1792 roku Jasiński przebywał na Białorusi tworząc mapy topograficzne granicy z Rosją celem utworzenia planów obronnych, opracowywał trasy przemarszu wojsk. W 1792 roku był początkowo naczelnym inżynierem armii litewskiej, następnie szefem sztabu korpusu gen. Szymona Zabiełły. 19 lipca 1792 roku podjął prace fortyfikacyjne w Brześciu i budowę mostu na Bugu, umacniał zamek i przyczółek mostowy, następnie wziął udział w walkach obronnych w rejonie miasta, za co został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Virtuti Militari. Po przegranej kampanii 1792 roku pozostał w wojsku, pozornie podporządkowując się władzy Targowicy. Z jej nadania został nawet nominowany na członka Komisji Wojskowej Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jednocześnie utrzymywał konspiracyjne kontakty z tymi którzy nie poddali się zaborcom, przygotowując ich do dalszej walki. Po wykryciu spisku przez władze carskie Jasiński został zmuszony do ucieczki ze stolicy. W latach 1793-1794 prowadził działalność konspiracyjną na Litwie. Podczas insurekcji kościuszkowskiej zajął się organizacją powstania w Wilnie, dowodził w nocy 22/23 kwietnia 1794 roku siłami powstańczymi w walkach o jego wyzwolenie. Powierzono mu komendę miasta. Po opanowaniu Wilna 3 maja 1794 roku, w trzecią rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja, został naczelnym wodzem sił zbrojnych na Litwie. 4 maja wydał odezwę do szerokich rzesz społeczeństwa wzywając do walki o niepodległość. 7 maja, pod Polanami, wojska dowodzone przez Jasińskiego powstrzymały oddziały płk Michaiła Diejewa, maszerujące na Wilno. Za zasługi w insurekcji wileńskiej 11 maja 1794 roku został awansowano go do stopnia generała. W dalszym ciągu Jasiński mobilizując chłopstwo do walki zwerbował około 6 tysięcy ludzi. Uruchomił produkcję prochu i ludwisarnie na Litwie i Białorusi. Wtedy został oskarżony o radykalne ruchy, mówiono że postulował egzekucję króla. Z tego powodu 4 czerwca, na skutek intryg, gen. Jasiński przestał dowodzić wojskami na Litwie, ale otrzymał dowództwo jednego z korpusów. Po niepomyślnej bitwie pod Sołami (25 czerwca 1794 roku) gen. Jasiński złożył dowództwo i udał się do Warszawy. Doceniając zdolności dowódcze Jasińskiego, Naczelnik Tadeusz Kościuszko 15 lipca 1974 roku powierzył mu dowództwo nad oddziałami pogranicza żmudzkiego i nad Narwią, gdzie mimo braku wyposażenia i słabego uzbrojenia, oddziały litewskie i polskie dowodzone przez gen. Jasińskiego prowadziły działania osłonowe.



Za wybitne zasługi w insurekcji na Litwie Jakub Jasiński otrzymał 29 września 1794 roku z rąk Tadeusza Kościuszki złotą obrączkę o numerze 37 z napisem "Ojczyzna Obrońcy Swemu". W następnym dniu gen. Jasiński został wyznaczony na dowódcę dy-wizji nadnarwiańskiej. W końcu września 1794 roku, na wieść o zbliżaniu się armii gen. Aleksandra Suworowa i po zarządzeniu przez Tadeusza Kościuszkę odwrotu na Warszawę, Jakub Jasiński, z rozkazu Naczelnika, opuścił Grodno. Po blisko trzech tygodniach marszu, w czasie którego stoczył kilka zwycięskich potyczek nad Narwią, gen. Jasiński 10 października 1794 roku dotarł do Warszawy i zajął obronę na Pradze. W obliczu zarysowującej się klęski powstania był zwolennikiem radykalnych środków, mających na celu podtrzymanie walki, mobilizację społeczeństwa. Popierał Hugona Kołłątaja w jego dążeniu do kontynuowania walki opierając się na ludzie. Na wiadomość o zbliżaniu się wojsk rosyjskich do stolicy, gen. Jasiński został wyznaczony na dowódcę frontu północnego, ciągnącego się od Wisły po Targówek. Miał pod swo-imi rozkazami około 4000 regularnego wojska, 23 armaty i kilkuset uzbrojonych mieszczan. 4 listopada 1794 roku siły rosyjskie, dowodzone przez gen. Suworowa, przystąpiły do szturmu Pragi. Po odparciu pierwszego natarcia Rosjanie ponowili uderzenie, przerywając polskie linie obrony. Dowodzący centrum obrony gen. Józef Zajączek rozkazał gen. Jasińskiemu wycofanie się za Wisłę. Jasiński miał odpowiedzieć: "Po co rozpaczać w tej chwili, kiedy nas tylu gotowych do walki. Hańba z bitwy uchodzić!". Wraz z grupą swoich żołnierzy, otoczony przez rosyjską piechotę, walczył do końca i poległ w rejonie Zwierzyńca. Potem wojska Suworowa zdobyły Pragę, co oznaczało koniec powstania kościuszkowskiego. Bohaterska śmierć gen. Jasińskiego i rzeź Pragi weszły do historii walk niepodległościowych. Generał Jakub Jasiński został pochowany w Warszawie koło kościoła na Kamionku. Obecnie znajduje się tam jedynie pamiątkowa płyta. Generał Jakub Jasiński był też utalentowanym poetą, publicystą i znakomitym organizatorem. Już w Szkole Rycerskiej zaczął interesować się sprawami życia publicznego. Tu chłonął atmosferę epoki oświecenia, poznawał idee filozofów francuskich. Stał się szczerym wyznawcą ideałów francuskiej rewolucji: wolności, równości i braterstwa. Porywały go wystąpienia i prace działaczy Kuźnicy Kołłątajowskiej. Swoim poglądom dawał wyraz w wierszach. Jest dzisiaj uznawany za poetę nurtu libertyńskiego i rewolucyjnego w literaturze polskiego oświecenia. Twórczość Jasińskiego obejmuje wiersze o charakterze osobistym, ale też wiersze lżejszej wagi: satyryczne, bajki, sielanki, popularne piosenki, poematy heroikomiczne w stylu wolteriańskim. Istotne znaczenie mają utwory polityczne o charakterze rewolucyjnym, wypełnione patriotycznymi treściami, nawołujące do walki o wyzwolenie kraju, m.in.: "Wiersz w czasie obchodzonej żałoby przez dwór polski po Ludwiku XVI" oraz "Do narodu".



Nieśmiertelność gen. Jakubowi Jasińskiemu zapewnił także Adam Mickiewicz w "Panu Tadeuszu" , Księga Pierwsza - Gospodarstwo, umieszczając go obok Tadeusza Kościuszki i Rejtana pisząc: "I też same portrety na ścianach wisiały. Tu Kościuszko w czamarce krakowskiej, z oczyma Podniesionymi w niebo, miecz oburącz trzyma; Takim był, gdy przysięgał na stopniach ołtarzów, Że tym mieczem wypędzi z Polski trzech mocarzów Albo sam na nim padnie. Dalej w polskiej szacie Siedzi Rejtan żałosny po wolności stracie, W ręku trzyma nóż, ostrzem zwrócony do łona, A przed nim leży Fedon i żywot Katona. Dalej Jasiński, młodzian piękny i posępny, Obok Korsak, towarzysz jego nieodstępny, Stoją na szańcach Pragi, na stosach Moskali, Siekąc wrogów, a Praga już się wkoło pali".



GALERIA ZDJĘĆ
 

 

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych